Leishmania is een parasiet die wordt overgebracht door de beet van een besmette zandvlieg. De ziekte die hierdoor ontstaat, leishmaniose, komt vooral voor in landen rond de Middellandse Zee. Door het toenemende reisverkeer zien dierenartsen in Nederland en België deze ziekte ook vaker bij terugkerende huisdieren.
Leishmania bij de hond
Honden zijn de belangrijkste gastheer van de parasiet. Na een besmetting kan het maanden tot zelfs jaren duren voordat symptomen ontstaan.
Mogelijke symptomen
- Gewichtsverlies
- Verminderde eetlust
- Lusteloosheid
- Huidproblemen en haaruitval, vooral rond ogen en oren
- Slecht genezende wondjes
- Vergrote lymfeklieren
- Neusbloedingen
- Oogontstekingen
- Overmatige nagelgroei
- Nierproblemen
Niet iedere besmette hond wordt direct ziek. Sommige honden dragen de parasiet zonder klachten, terwijl anderen ernstige ziekteverschijnselen ontwikkelen.
Diagnose
Bij verdenking op leishmaniose kan de dierenarts bloedonderzoek uitvoeren. Soms zijn aanvullende onderzoeken nodig om de ernst van de infectie en eventuele orgaanschade vast te stellen.
Behandeling
Leishmaniose is meestal niet volledig te genezen. Wel kan de ziekte vaak langdurig onder controle worden gehouden met medicijnen en regelmatige controles. Vroege diagnose verbetert de prognose aanzienlijk.
Leishmania bij de kat
Katten blijken minder gevoelig voor leishmaniose dan honden. Toch kunnen ook katten besmet raken, vooral wanneer zij langdurig verblijven in gebieden waar zandvliegen voorkomen.
Mogelijke symptomen bij katten
- Huidafwijkingen, wondjes of korstvorming
- Haaruitval
- Oogproblemen
- Vergrote lymfeklieren
- Gewichtsverlies
- Verminderde eetlust
Bij katten verloopt de infectie vaak milder dan bij honden en worden ziekteverschijnselen minder vaak gezien.
Diagnose en behandeling
De diagnose wordt gesteld met bloedonderzoek en eventueel aanvullend onderzoek van huidafwijkingen of weefselmonsters. Omdat leishmaniose bij katten minder vaak voorkomt, is er minder wetenschappelijke informatie beschikbaar over de optimale behandeling. De therapie wordt daarom per patiënt afgestemd.
Preventie: voorkomen is beter dan genezen
Omdat behandeling langdurig kan zijn, is preventie erg belangrijk.
Voor honden en katten die naar risicogebieden reizen adviseren wij:
- Gebruik van zandvliegwerende middelen (halsband of spot-on)
- Vermijden van buitenactiviteiten tussen zonsondergang en zonsopgang
- Slapen in ruimtes met horren of airconditioning
Conclusie
Leishmaniose is een ernstige parasitaire ziekte die vooral bij honden voorkomt, maar ook katten kan treffen. Met goede preventieve maatregelen en tijdige controle kunnen de risico's aanzienlijk worden verkleind. Gaat u met uw huisdier naar Zuid-Europa? Bespreek dan vóór vertrek met uw dierenarts welke bescherming het meest geschikt is voor uw bestemming en reisduur.
Bronnen
• LICG – Leishmania bij de hond
• ESCCAP Nederland – Leishmaniose bij hond en kat